Quy trình bơm mỡ máy xúc chi tiết từ A đến Z

Bơm mỡ máy xúc là một trong những hạng mục bảo dưỡng định kỳ không thể thiếu đối với các dòng máy công trình. Việc thực hiện đúng quy trình, đúng loại mỡ và đúng thời điểm sẽ giúp máy luôn duy trì trạng thái vận hành tốt. Nếu bạn đang tìm hiểu về bơm mỡ máy xúc, bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin cần biết, từ khái niệm, vai trò đến cách thực hiện và các lưu ý quan trọng.

Bơm mỡ máy xúc là gì?

Bơm mỡ máy xúc là quá trình bổ sung mỡ bôi trơn chuyên dụng vào các vị trí chịu ma sát trên máy xúc. Tiêu biểu có thể kể đến như chốt gầu, bạc lót, khớp nối, tay cần, tay đào, ổ trục và các chi tiết chuyển động khác. 

Sau khi được bơm vào, mỡ sẽ tạo thành một lớp màng bảo vệ giữa các bề mặt tiếp xúc. Do đó, cơ cấu cơ khí sẽ vận hành ổn định trong điều kiện làm việc liên tục và tải trọng lớn.

Tìm hiểu về cách bơm mỡ máy xúc đúng chuẩn

Để đưa mỡ đến đúng các điểm bôi trơn, người dùng thường sử dụng máy bơm mỡ hoặc súng bơm mỡ chuyên dụng. Tùy theo tần suất sử dụng và quy mô công việc, có thể lựa chọn bơm mỡ bằng tay, bơm mỡ bằng pin hoặc bơm mỡ khí nén. Điều này nhằm nâng cao hiệu quả bảo dưỡng và tiết kiệm thời gian thao tác.

Tại sao cần phải bơm mỡ máy xúc thường xuyên?

Dưới đây là những lý do bạn nên duy trì việc bơm mỡ máy xúc theo đúng chu kỳ khuyến cáo.

1. Bảo vệ các bộ phận chuyển động khỏi hao mòn do ma sát

Máy xúc có rất nhiều bộ phận chuyển động liên tục như: trục xoay, khớp nối, ổ trục, bạc đạn, đĩa xích, xi lanh thủy lực, cần đào,… Trong quá trình hoạt động, các chi tiết này tiếp xúc và ma sát với nhau dưới áp lực lớn.

Nếu không được bôi trơn đầy đủ, bề mặt kim loại sẽ ma sát trực tiếp với nhau, làm tăng tốc độ mài mòn và dễ phát sinh hư hỏng. 

Bôi trơn hiệu quả, hạn chế mài mòn chi tiết máy

Việc bơm mỡ định kỳ sẽ tạo lớp màng bôi trơn giữa các bề mặt tiếp xúc, giảm ma sát, hạn chế ăn mòn. Các chi tiết cơ khí được bảo vệ khỏi tình trạng xuống cấp sớm.

2. Duy trì khả năng hoạt động ổn định 

Khi các điểm bôi trơn luôn được bổ sung lượng mỡ phù hợp, các cơ cấu chuyển động của máy xúc sẽ vận hành trơn tru và đồng bộ hơn. Điều này sẽ hạn chế hiện tượng kẹt cứng, rung lắc hoặc phát ra tiếng ồn bất thường trong quá trình làm việc. 

Đồng thời, máy cũng duy trì được hiệu suất ổn định, đáp ứng tốt yêu cầu vận hành liên tục trong các công trình xây dựng, khai thác hoặc san lấp.

3. Kéo dài tuổi thọ của thiết bị

Bơm mỡ đúng thời điểm góp phần hạn chế nguy cơ hao mòn của các chi tiết chịu tải và chuyển động thường xuyên. Nhờ đó, các bộ phận như chốt, bạc, ổ trục hay khớp nối ít bị hư hỏng hơn và giảm tần suất thay thế linh kiện. 

Bôi trơn đúng cách giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị

Một chiếc máy xúc được bôi trơn đúng cách có thể hoạt động bền bỉ nhiều năm, giúp tiết kiệm chi phí đầu tư thiết bị mới cho doanh nghiệp.

4. Giảm thiểu chi phí sửa chữa và thời gian dừng máy

Những hư hỏng phát sinh từ việc thiếu bôi trơn thường kéo theo chi phí sửa chữa lớn và làm gián đoạn tiến độ công việc. Bơm mỡ định kỳ sẽ phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, hạn chế sự cố nghiêm trọng và giảm nhu cầu thay thế phụ tùng đắt tiền. 

Bên cạnh đó, máy xúc cũng ít phải dừng hoạt động để sửa chữa, từ đó nâng cao hiệu quả khai thác và tối ưu chi phí vận hành.

5. Đảm bảo an toàn lao động 

Các chi tiết chuyển động bị khô mỡ hoặc mài mòn quá mức có thể làm giảm độ chính xác khi điều khiển, thậm chí gây kẹt hoặc hỏng cơ cấu làm việc. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người vận hành và những người làm việc xung quanh. 

Bơm mỡ đầy đủ giúp máy xúc vận hành trơn tru, giảm rủi ro sự cố và góp phần đảm bảo an toàn trong suốt quá trình thi công.

Dấu hiệu máy xúc đang thiếu mỡ cần bơm gấp

Các dấu hiệu dưới đây là lời cảnh báo cho thấy máy xúc cần được bơm mỡ càng sớm càng tốt.

Phát sinh tiếng kêu lạ tại các khớp

Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất khi máy xúc thiếu mỡ bôi trơn là xuất hiện các tiếng kêu bất thường tại những vị trí chuyển động. Người vận hành có thể nghe thấy tiếng rít két két chói tai, tiếng kim loại cọ xát trực tiếp hoặc tiếng lạch cạch phát ra từ chốt gầu, khớp nối. 

Các khớp chuyển động phát ra tiếng kêu bất thường

Đối với hệ thống quay toa, âm thanh thường trở nên lớn và rõ hơn mỗi khi xoay. Những dấu hiệu này cho thấy lớp mỡ bôi trơn đã không còn đủ để bảo vệ các bề mặt tiếp xúc, cần được kiểm tra và bổ sung ngay.

Máy rung lắc bất thường, chuyển động không trơn

Khi các điểm bôi trơn không được cấp đủ mỡ, các cơ cấu làm việc của máy xúc sẽ không còn vận hành mượt mà như bình thường. Cần múc có thể chuyển động giật cục, thao tác quay toa bị khựng hoặc xuất hiện cảm giác nặng khi điều khiển. Trong một số trường hợp, toàn bộ thân máy rung lắc nhiều hơn khi làm việc do các khớp chuyển động chịu ma sát lớn.

Nhiệt độ tăng cao bất thường ở vùng bạc đạn, trục xoay

Mỡ bôi trơn còn có nhiệm vụ giảm nhiệt phát sinh trong quá trình các chi tiết cơ khí làm việc. Nếu lượng mỡ không đủ, khu vực bạc đạn, trục xoay hoặc các ắc chốt sẽ nóng lên nhanh chóng. Người vận hành có thể cảm nhận các khớp nối nóng rát khi chạm vào, vòng bi quay toa tỏa hơi nóng hoặc xuất hiện mùi khét nhẹ từ lớp mỡ cũ. Nếu không xử lý sớm, nhiệt độ cao kéo dài có thể làm giảm tuổi thọ của các chi tiết và dẫn đến hư hỏng nghiêm trọng.

Nhiệt độ tăng cao tại các điểm chịu ma sát

Nhìn thấy mỡ khô cứng, nứt nẻ ở các mối nối

Bằng mắt thường, nếu bạn quan sát thấy lớp mỡ cũ tại các khe hở khớp nối có dấu hiệu chuyển màu đen đặc, khô cứng, nứt nẻ hoặc đóng cục, điều này chứng tỏ mỡ đã mất tác dụng bôi trơn. Ngoài ra, khi các chốt, bạc đạn phát sinh độ rơ lỏng lớn, đó cũng là hệ quả của việc thiếu mỡ trong thời gian dài

Những vị trí cần bơm mỡ trên máy xúc

Để đảm bảo máy xúc luôn vận hành trơn tru, người phụ trách cần kiểm tra và bơm mỡ định kỳ tại các vị trí chịu ma sát lớn dưới đây:

Các điểm bơm mỡ quan trọng trên máy xúc

• Khớp nối cần và tay đào: Chịu tải trọng và lực xoắn lớn trong quá trình làm việc. Cần bơm mỡ thường xuyên để giảm mài mòn bạc lót, hạn chế tiếng kêu và duy trì chuyển động bình thường.

• Hệ thống chốt gầu: Bao gồm chốt gầu, chốt liên kết giữa gầu và tay đào - những vị trí chịu lực lớn nhất khi đào, xúc vật liệu. Bơm mỡ định kỳ sẽ giảm ma sát, hạn chế rơ lỏng và kéo dài tuổi thọ bộ gầu.

• Khớp tay gầu: Là điểm liên kết giữa tay đào và gầu, hoạt động liên tục với các chuyển động co - duỗi. Nếu thiếu mỡ, khớp dễ phát ra tiếng kêu, mài mòn nhanh và làm giảm độ chính xác khi điều khiển.

• Cần chính: Các chốt liên kết giữa cần chính với thân máy và tay cần đều được bố trí vú mỡ. Bổ sung mỡ đúng chu kỳ sẽ giảm hao mòn chốt, bạc và hạn chế xuất hiện độ rơ.

• Chân các xi lanh thủy lực: Các đầu chốt liên kết giữa xi lanh với cần chính, tay đào và gầu đều cần được bôi trơn. Trước khi bơm mỡ nên vệ sinh sạch đầu vú mỡ để tránh bụi bẩn xâm nhập vào bên trong.

• Vòng bi mâm quay toa: Đây là bộ phận giúp phần thân trên của máy xúc quay linh hoạt 360°. Khi bơm mỡ đúng loại và đúng chu kỳ, ma sát sẽ giảm, ngăn ngừa gỉ sét, hạn chế phát nhiệt và kéo dài tuổi thọ của mâm quay.

• Láp chữ thập và ổ bi gầm (nếu có): Thường xuất hiện trên một số dòng máy xúc bánh lốp hoặc bánh xích. Các vị trí này cần được bôi trơn định kỳ để đảm bảo hệ thống truyền động hoạt động ổn định và giảm mài mòn.

• Các điểm bơm mỡ khác theo khuyến cáo của nhà sản xuất: Mỗi model máy xúc có thể có số lượng và vị trí đầu tra mỡ khác nhau. Người dùng nên tham khảo sơ đồ bôi trơn trong tài liệu kỹ thuật để không bỏ sót bất kỳ điểm bôi trơn nào trong quá trình bảo dưỡng.

Tần suất bơm mỡ máy xúc khuyến nghị theo lịch

Mỗi môi trường làm việc sẽ có chu kỳ bơm mỡ khác nhau. Dưới đây là lịch bơm mỡ tham khảo dành cho máy xúc.

Top 4 loại máy bơm mỡ máy xúc phổ biến

Mỗi dòng máy bơm mỡ sở hữu cơ chế hoạt động và hiệu suất khác nhau. Hãy cùng tìm hiểu 4 loại phổ biến nhất hiện nay.

Máy bơm mỡ khí nén

Máy bơm mỡ khí nén là thiết bị sử dụng áp lực khí nén để bơm mỡ chính xác vào các bộ phận cần bôi trơn của máy móc, thiết bị. Khí nén do máy nén khí tạo ra sẽ cung cấp lực đẩy. Mỡ được phân phối đều đến vòng bi, bạc đạn, khớp nối và các chi tiết chuyển động. 

Máy bơm mỡ máy xúc bằng khí nén

Một máy bơm mỡ khí nén cơ bản thường gồm thùng chứa mỡ, bơm khí nén (đầu bơm), piston, ống dẫn mỡ, súng bơm và hệ thống van điều áp, van một chiều. Mỗi bộ phận đảm nhận một chức năng riêng, phối hợp để đưa mỡ đến đúng vị trí với áp suất ổn định và lưu lượng phù hợp.

Về cách thức hoạt động, loại máy này tận dụng áp lực khí nén để tạo lực đẩy mỡ. Khí nén tác động lên piston, nén mỡ và đưa mỡ qua ống dẫn đến súng bơm. Khi bóp cò, mỡ được bơm chính xác vào các bộ phận cần bôi trơn; khi nhả cò, van một chiều sẽ đóng lại để ngăn mỡ chảy ngược và giữ áp suất ổn định.

Dưới đây là chi tiết về giá bơm mỡ máy xúc cùng thông tin một số model:

Máy bơm mỡ bằng điện

Máy bơm mỡ bằng điện sử dụng nguồn điện để tạo lực bơm, đưa mỡ bôi trơn chính xác đến các bộ phận cần bôi trơn của máy móc, thiết bị. Máy vận hành nhờ động cơ điện thay vì dùng sức người hay khí nén, giúp quá trình bơm mỡ diễn ra nhanh, đều và ổn định. 

Thiết bị bơm mỡ bằng điện

Cấu tạo của máy thường gồm động cơ điện, đầu bơm, thùng chứa mỡ, ống dẫn mỡ, súng bơm và đồng hồ đo áp suất (trên một số model). Trong đó, động cơ điện tạo lực truyền động cho đầu bơm. Đầu bơm có nhiệm vụ hút và nén mỡ. Người dùng kiểm soát lượng mỡ đưa đến từng vị trí cần bôi trơn thông qua súng bơm.

Chi tiết về một vài model máy mà bạn có thể tham khảo:

Máy bơm mỡ bằng tay

Máy bơm mỡ bằng tay là thiết bị sử dụng lực tác động của người dùng thông qua cần gạt hoặc tay bơm để tạo áp lực. Tiếp đến, mỡ bôi trơn được đưa chính xác đến các bộ phận của máy móc, thiết bị. 

Máy bơm mỡ tay dùng cho bảo dưỡng máy xúc

Không phụ thuộc vào nguồn điện hay khí nén, loại máy này có thiết kế đơn giản, dễ sử dụng. Thiết bị phù hợp với các công việc bảo dưỡng quy mô nhỏ hoặc tại những nơi không có nguồn điện, máy nén khí.

Khi người dùng tác động lực lên cần gạt, piston sẽ tạo áp suất để hút mỡ từ thùng chứa và đẩy mỡ qua ống dẫn đến súng bơm. Chỉ cần bóp cò súng, mỡ sẽ được cấp chính xác vào vòng bi, bạc đạn, khớp nối và các chi tiết cơ khí cần bôi trơn. Sau mỗi lần bơm, van một chiều sẽ giữ áp suất và ngăn mỡ chảy ngược. Nhờ đó, quá trình bôi trơn diễn ra ổn định và hạn chế thất thoát mỡ.

Chi tiết về một vài model máy mà bạn có thể tham khảo:

Máy bơm mỡ bằng chân

Máy bơm mỡ bằng chân là thiết bị sử dụng lực đạp chân để tạo áp suất, đưa mỡ bôi trơn chính xác đến các bộ phận cần bôi trơn của máy móc, thiết bị. Thay vì dùng điện, khí nén hay lực tay, người dùng chỉ cần đạp bàn đạp để vận hành máy. Quá trình bơm mỡ nhẹ nhàng hơn, giảm mệt mỏi khi phải bôi trơn liên tục.

Máy bơm mỡ máy xúc bằng chân 

Khi người dùng đạp bàn đạp, lực tác động sẽ truyền đến piston để tạo áp suất, hút mỡ từ thùng chứa và đẩy mỡ qua ống dẫn đến súng bơm. Khi bóp cò súng, mỡ sẽ được bơm chính xác vào vòng bi, bạc đạn, khớp nối và các chi tiết cơ khí cần bôi trơn. Sau khi nhả bàn đạp và cò súng, van một chiều sẽ giữ áp suất và ngăn mỡ chảy ngược, đảm bảo quá trình cấp mỡ diễn ra ổn định.

Chi tiết về một vài model máy mà bạn có thể tham khảo:

Hướng dẫn cách bơm mỡ máy xúc đúng kỹ thuật từng bước

Chỉ với 5 bước đơn giản dưới đây, bạn có thể bơm mỡ máy xúc đúng kỹ thuật và an toàn.

Bước 1: Chuẩn bị máy và dụng cụ

Dừng máy xúc trên mặt phẳng, hạ gầu xuống để giải phóng áp lực lên các khớp nối. Tiến hành tắt động cơ và chờ máy nguội hoàn toàn. Người thực hiện nên đeo găng tay bảo hộ. Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ như máy bơm mỡ (bằng tay, bằng chân, bằng điện hoặc khí nén), mỡ bò đúng chủng loại, giẻ lau sạch và dụng cụ thay vú mỡ nếu cần.

Bước 2: Nạp mỡ vào thiết bị bơm

Cách bơm mỡ máy xúc đúng quy trình

Nạp mỡ vào thùng chứa hoặc lắp tuýp mỡ theo đúng hướng dẫn của từng loại máy bơm. Trong quá trình nạp, cần đảm bảo mỡ sạch, không lẫn bụi bẩn, cát hoặc nước để tránh làm hỏng các chi tiết bên trong hệ thống bôi trơn.

Sau khi nạp mỡ, nên xả khí trong máy bơm bằng cách bóp cò hoặc vận hành bơm vài lần đến khi mỡ chảy ra liên tục, không còn bọt khí. Việc này giúp quá trình bơm diễn ra ổn định và tránh hiện tượng cấp mỡ không đều.

Kết nối với nguồn khí nén

Bước 3: Làm sạch và kết nối đầu bơm

Dùng khăn sạch lau kỹ bùn đất và mỡ cũ bám quanh các vú mỡ tại chốt gầu, tay cần, cần chính, mâm quay toa và các khớp chuyển động khác. Nếu phát hiện vú mỡ bị tắc hoặc hư hỏng, cần thông hoặc thay mới trước khi bơm.

Tiếp theo, gắn đầu súng bơm thật khít với vú mỡ để tránh rò rỉ. Kết nối chắc chắn sẽ giúp toàn bộ lượng mỡ được đưa vào bên trong bạc đạn và khớp nối thay vì thất thoát ra ngoài.

Bước 4: Tiến hành bơm mỡ

Bóp cò súng hoặc vận hành máy bơm từ từ, đều tay để mỡ đi sâu vào các chi tiết cần bôi trơn. Trong quá trình bơm, quan sát khe hở tại khớp nối. Khi thấy lớp mỡ cũ có màu sẫm được đẩy ra ngoài và mỡ mới bắt đầu xuất hiện hoặc tràn nhẹ ở mép phớt, hãy dừng bơm ngay.

Thực hiện bơm mỡ theo đúng quy trình

Bước 5: Kiểm tra và hoàn tất

Sau khi bơm xong, tháo đầu súng bơm và dùng khăn lau sạch lượng mỡ thừa bám quanh vú mỡ cũng như các khớp nối. Việc vệ sinh giúp dễ dàng phát hiện các dấu hiệu bất thường như nứt khớp, rò rỉ mỡ hoặc hư hỏng gioăng trong những lần kiểm tra tiếp theo.

Lưu ý quan trọng khi bơm mỡ máy xúc

Để bơm mỡ an toàn, đúng kỹ thuật và đạt hiệu quả bôi trơn tối ưu, bạn nên lưu ý những điểm sau:

Các nguyên tắc cần tuân thủ khi bơm mỡ máy xúc

• Lau sạch vú mỡ và khu vực xung quanh trước khi bơm để ngăn bụi bẩn, cát đất lọt vào bên trong khớp nối.

• Chọn mỡ theo khuyến cáo của nhà sản xuất, không trộn nhiều loại mỡ khác nhau để tránh làm giảm hiệu quả bôi trơn.

• Chỉ bơm đến khi mỡ mới tràn nhẹ ra khỏi khớp nối. Bơm quá nhiều có thể làm hỏng gioăng, phớt và gây lãng phí mỡ.

• Sau khi thay tuýp mỡ hoặc nạp mỡ mới, hãy xả khí trong máy bơm để mỡ được cấp đều và ổn định.

• Nếu bơm nặng tay nhưng mỡ không ra, hãy kiểm tra hoặc thay mới vú mỡ, không cố ép vì dễ làm hỏng thiết bị.

• Lau sạch mỡ thừa, xả áp trong ống dẫn và cất máy bơm mỡ ở nơi khô ráo. Kiểm tra định kỳ gioăng, ống dẫn để thay thế khi cần.

Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu rõ quy trình bơm mỡ máy xúc đúng kỹ thuật cũng như cách lựa chọn thiết bị phù hợp. Nếu có nhu cầu mua máy bơm mỡ máy xúc bằng tay, bằng chân, bằng điện hoặc khí nén, hãy liên hệ Kumisai Việt Nam qua hotline 0967 998 982 - 0983 898 758 để được tư vấn tận tình và nhận mức giá cạnh tranh.