Bảo dưỡng máy nén khí: Chi tiết, Hiệu quả, Chuẩn thợ

Việc bảo dưỡng máy nén khí định kỳ là điều cực kỳ quan trọng để giữ cho máy hoạt động an toàn, bền bỉ và phòng tránh được những sự cố hỏng hóc. Trong bài viết sau đây, chúng tôi sẽ chia sẻ quy trình bảo dưỡng chi tiết, đúng chuẩn đối với các dòng máy nén khí trên thị trường hiện nay.

Những lý do cần bảo dưỡng máy nén khí định kỳ

Việc bảo dưỡng máy nén khí định kỳ là hoạt động cực kỳ cần thiết trong suốt quá trình sử dụng máy nén khí bởi những lý do sau đây:

• Vệ sinh, thay dầu, kiểm tra các chi tiết bên trong máy sẽ giúp máy nén không khí hoạt động ổn định và nâng cao hiệu suất. Máy luôn duy trì áp lực ổn định và cung cấp nguồn khí nén liên tục đáp ứng cho các thiết bị vận hành xuyên suốt.

• Bảo dưỡng định kỳ sẽ giúp làm giảm tình trạng ma sát, các linh kiện bên trong ít bị mài mòn từ đó nâng cao thời gian sử dụng và thời gian thay thế linh kiện mới.

Cần bảo dưỡng máy nén khí định kỳ để giúp máy hoạt động tốt

• Máy được bảo dưỡng thường xuyên sẽ hoạt động cực kỳ ổn định, phòng tránh được các hỏng hóc bất ngờ có thể xảy ra, từ đó giảm đáng kể chi phí sửa chữa.

• Việc bảo dưỡng thường xuyên sẽ giúp người dùng nắm bắt được tình trạng hoạt động của máy, dự đoán và phát hiện sớm các sự cố như rò rỉ, trục trặc hoặc nguy cơ cháy nổ. Điều này là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho cả thiết bị và người vận hành thiết bị.

Những hệ quả khi không bảo dưỡng máy nén khí thường xuyên

Nếu trong quá trình sử dụng, người dùng không thực hiện bảo dưỡng máy nén khí thường xuyên, rất có thể máy sẽ xảy ra những sự cố đáng tiếc.

• Hiệu suất làm việc giảm rõ rệt, máy dễ nóng và áp suất không đảm bảo, lưu lượng khí nén tạo ra không đảm bảo chất lượng.

• Máy có thể gặp các lỗi kỹ thuật nhỏ nhưng không được phát hiện sớm, lâu ngày sẽ trở thành hỏng hóc nghiêm trọng và tốn kém chi phí sửa chữa.

Máy sẽ gặp sự cố nếu không được bảo bảo dưỡng định kỳ

• Bụi bẩn, dầu bôi trơn lâu ngày kém chất lượng hoặc linh kiện bị mài mòn có thể khiến cho máy nhanh xuống cấp, tuổi thọ sử dụng giảm đi đáng kể.

• Nguy cơ máy gặp sự cố đột ngột, dẫn đến quy trình làm việc bị gián đoạn, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp.

• Các sự cố nếu không được phát hiện kịp thời có thể gây nguy hiểm cho người vận hành. Đó là lý do vì sao việc bảo dưỡng máy nén khí công nghiệp tại các nhà máy phải được thực hiện thường xuyên và đều đặn.

Những mốc thời gian bảo dưỡng máy nén khí cần chú ý

Có những mốc thời gian và những hạng mục cần thực hiện bảo dưỡng máy nén khí mà bạn có thể tham khảo ngay sau đây.

Hạng mục bảo dưỡng trong ngày

Sau mỗi ca làm việc hãy tiến hành làm những công việc sau đây:

• Ngắt nguồn điện sau khi không có nhu cầu sử dụng máy

• Xả hết nước ngưng trong bình chứa để tránh làm gỉ sét bình.

• Kiểm tra mức dầu bôi trơn, nếu dầu vơi đi thì cần châm thêm để đảm bảo máy hoạt động tốt trong ca làm việc tiếp theo.

• Dùng khăn vệ sinh vỏ máy, giữ máy luôn sạch sẽ.

Hạng mục bảo dưỡng hàng tuần

• Hãy vệ sinh bộ lọc khí, lọc gió mỗi tuần một lần để không gây ra hiện tượng tắc nghẽn.

• Quan sát mức dầu bôi trơn, không được để dầu xuống dưới mức khuyến cáo vì sẽ làm sảnh 

• Kiểm tra tình trạng hoạt động của van xả

• Kiểm tra các đầu nối, ống dẫn để xem có bộ phận nào bị rò rỉ không.

• Kiểm tra dây curoa, nếu phát hiện dây có hiện tượng bị trùng, rách thì cần thay mới.

Bảo dưỡng máy nén khí theo đúng lịch trình

Hạng mục bảo dưỡng hàng tháng

• Thay dầu bôi trơn định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Mỗi dòng máy sẽ có những quy định khác nhau về thời gian thay dầu. Ví dụ thời gian thay dầu và bảo dưỡng máy nén khí Hitachi sẽ khác với bảo dưỡng máy nén khí Atlas Copco cũng như các dòng máy khác.

• Kiểm tra lọc dầu, lọc tách dầu, lọc gió, nếu thấy có hiện tượng hỏng, hay chúng không còn hoạt động tốt thì nên thay mới để đảm bảo hiệu quả sản xuất khí nén.

• Siết chặt lại các bulông, ốc vít để tránh lỏng lẻo vì khi máy hoạt động lâu ngày chúng có thể bị tác động bởi độ rung hoặc do di chuyển máy cũng làm các ốc vít bị lỏng ra. 

• Kiểm tra đồng hồ đo áp suất, đảm bảo đồng hồ hoạt động tốt, hiển thị số liệu chính xác.

Hạng mục bảo dưỡng hàng năm

• Tra mỡ vào các vòng bi, động cơ của máy để giảm ma sát.

• Loại bỏ hoàn toàn dầu cũ, vệ sinh khoang chứa dầu và nạp dầu mới hoàn toàn.

• Thay mới một số bộ phận như lọc gió, lọc tách dầu để đảm bảo vệ sinh cho nguồn khí nén đầu ra.

• Vệ sinh cuộn dây, kiểm tra bạc đạn, căn chỉnh khớp nối.

>>> Xem thêm: Tổng hợp các lỗi máy nén khí hay gặp phải & Cách xử lý

Sự khác nhau giữa bảo dưỡng máy nén khí không dầu và có dầu

Trên thị trường hiện nay có 2 loại máy đó là máy nén khí không dầu và máy nén khí có dầu. Vì cơ chế hoạt hoạt động khác nhau nên quy trình thực hiện bảo dưỡng máy cũng có sự khác biệt nhất định.

Đối với máy nén khí có dầu, bạn cần thực hiện công việc kiểm tra và thay dầu bôi trơn định kỳ cho máy thường xuyên theo khuyến cáo về thời gian của nhà sản xuất. Sử dụng máy nén khí có dầu bạn có thể cần thay lọc dầu, lọc tách dầu để giữ cho khí nén ít lẫn dầu nhất và tránh hỏng hóc do cặn dầu.

Quy trình bảo dưỡng máy piston và máy trục vít có sự khác biệt 

Đối với máy nén khí không dầu, quy trình bảo dưỡng có thể đơn giản hơn một chút vì máy hoàn toàn không sử dụng dầu bôi trơn và cũng không có quá nhiều chi tiết phức tạp.

Trong quá trình bảo dưỡng máy, điều cần lưu ý hàng đầu đó là chú trọng lọc khí và vệ sinh vì máy thường được sử dụng trong những ngành nghề yêu cầu cao về an toàn vệ sinh như y tế, thực phẩm.

Quy trình bảo dưỡng máy nén khí đúng chuẩn

Dưới đây là hướng dẫn bảo dưỡng máy nén khí piston và máy nén khí trục vít: 

Quy trình bảo dưỡng máy nén khí piston

Các bước bảo dưỡng máy nén khí piston đúng chuẩn, chi tiết nhất mà bạn có thể tham khảo.

1. Thay dầu cho máy khi đến thời hạn

Mỗi dòng máy nén khí sẽ được nhà sản xuất quy định về thời gian thay dầu định kỳ. Dưới đây là hướng dẫn cách thay dầu cho máy.

• Trước khi thay dầu, cần làm ấm đầu máy bằng cách khởi động cho máy chạy khoảng 10 phút.

• Xả hết dầu cũ trong máy để thay dầu mới hoàn toàn. 

• Mở nắp trên đỉnh khoang dầu, sử dụng một chiếc phễu để đổ dầu từ từ vào bên trong tránh làm vương vãi ra ngoài.

• Sau khi đã đổ một lượng dầu đủ vào máy thì đóng chặt nắp khoang chứa lại. Bạn cần sử dụng đúng loại dầu chuyên dụng được chỉ định bởi nhà sản xuất để đảm bảo an toàn cho máy.

Thay dầu cho máy nén khí theo lịch định kỳ 

2. Vệ sinh bộ lọc gió

Khi bảo dưỡng máy nén khí không dầu hoặc có dầu thì cũng đều cần chú ý đến bộ phận lọc gió. Nhất là đối với việc bảo dưỡng máy nén khí Hanshin, bảo dưỡng máy nén khí Atlas Copco vì đây đều là những dòng máy piston sử dụng bộ lọc gió cao cấp.

Vệ sinh bộ lọc gió để tránh bám bụi hoặc tắc nghẽn sẽ làm giảm hiệu suất hút khí, gây nóng máy, tăng tiêu hao điện năng.

3. Xả nước ở đáy bình chứa

Xả bình chứa khí nén thường xuyên sẽ giúp giảm tình trạng khí nén có lẫn hơi ẩm từ nước. Đồng thời việc xả nước còn giúp bên trong có nhiều không gian hơn để lưu trữ khí nén. Điều quan trọng hơn cả đó là nếu để nước ngưng tụ lâu, bình chứa có thể bị gỉ sét. Vì vậy cần xả thường xuyên để giảm tình trạng này.

Xả nước ở đáy bình chứa 

4. Kiểm tra hệ thống dây điện

Kiểm tra dây điện kết nối với máy, đảm bảo rằng dây luôn trong tình trạng tốt nhất, không bị hở. Nếu phát hiện dây nguồn có hiện tượng lạ, cần gọi sự trợ giúp của nhân viên kỹ thuật điện. Không tự ý sửa chữa nến bạn không có chuyên môn để tránh các sự cố đáng tiếc.

5. Thay mới dây curoa

Sau một thời gian sử dụng, dây curoa có thể bị sờn, rách và cũ đi, vì vậy bạn cần thay dây mới để cho máy hoạt động hiệu quả hơn. Công đoạn tiến hành thay dây curoa mới cụ thể như sau.

• Tháo lồng bảo vệ của máy ra, nắm chặt dây và kéo mạnh theo chiều về phía bánh đà dây sẽ tuột ra ngoài.

• Lấy một chiếc dây mới cùng kích cỡ, lắp một đầu vào puly, đầu còn lại kéo lên bánh đà và quay bánh xuôi chiều, dây curoa sẽ được đưa vào đúng vị trí.

Thay dây curoa khi thấy dấu hiệu sờn, rách 

6. Kiểm tra vòng bi

Vòng bi và ổ trục của động cơ máy nén khí cần được bôi trơn bằng mỡ. Khi kiểm tra nếu thấy bộ phận này đã bị mài mòn thì nên thay mới vì đây là bộ phận cực kỳ quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoạt động của động cơ máy.

Quy trình bảo dưỡng máy nén khí trục vít

Vì tích hợp nhiều công nghệ hiện đại và cấu tạo có sự khác biệt nên cách bảo dưỡng máy nén khí trục vít cũng phức tạp hơn máy nén khí piston một chút.

1. Bo mạch điện tử 

Bo mạch điện tử hay còn gọi  là bảng điều khiển của máy nén khí trục vít, đây là bộ phận hiển thị các thông số vận hành của máy. Bạn cần quan sát xem máy hiển thị tổng số giờ đã chạy là bao nhiêu để biết đã đến thời hạn thay dầu thay lọc hay chưa.

Bảng điều khiển còn hiển thị cả lịch sử báo lỗi, ví dụ quá nhiệt, áp suất thấp, lỗi motor. Việc này giúp kỹ thuật viên phát hiện các sự cố từng xảy ra để xử lý đúng vấn đề mà máy gặp phải.

Bảng điều khiển hiển thị thông tin chi tiết về máy 

2. Thay dầu máy 

Cũng như máy nén khí piston, máy trục vít cũng cần dầu bôi trơn để làm máy các chi tiết máy. Khi dầu đã sử dụng được một thời gian nhất định, bạn cần phải thay dầu mới để đảm bảo máy hoạt động tốt.

• Chuẩn bị dầu mới, phải dùng đúng loại dầu chuyên dụng dành cho máy nén khí trục vít. Tuyệt đối không trộn nhiều loại dầu vào cùng với nhau.

• Phải ngắt nguồn điện để đảm bảo an toàn trước khi thực hiện thay dầu cho máy.

• Kiểm tra áp suất trong máy, chắc chắn rằng đồng hồ đã về mức 0 bar để tránh dầu phun ra nguy hiểm.

• Mở van xả dầu để xả hết dầu cũ bên trong ra. Hãy lấy một chiếc thùng chứa sạch để hứng phần dầu thừa, tránh tràn ra sàn và gây ô nhiễm.

• Đổ dầu mới từ từ vào bình chứa đến mức quy định và đóng kín van xả lại. Sau khi thay xong, chạy máy thử vài phút, quan sát xem có rò rỉ dầu không.

3. Vệ sinh bộ lọc khí

Bộ lọc khí là nơi dễ bị bám bụi bẩn, nếu không được vệ sinh thường xuyên nó sẽ làm cản trở luồng khí vào và khiến cho máy làm việc kém hiệu quả. Các bước vệ sinh bộ lọc khí cụ thể như sau. 

• Tắt máy và tháo bộ lọc khí ra khỏi máy, dùng khí nén áp lực thấp thổi sạch bụi từ trong ra ngoài và từ ngoài vào trong. Sau đó thổi lần lượt theo chiều từ trên xuống dưới, để bụi bay hết ra ngoài.

• Gõ nhẹ vào lõi lọc, nếu vẫn còn bụi bẩn bám cứng hoặc lõi lọc đã quá cũ, bị đổi màu thì nên thay mới. 

• Thông thường, sau 1000 giờ chạy máy hoặc theo khuyến cáo của nhà sản xuất, nên thay mới lọc khí để đảm bảo hiệu suất.

Vệ sinh sạch bộ lọc khí 

4. Thay bộ lọc dầu và tách dầu

Thời gian thay bộ lọc dầu là sau khoảng 500 giờ hoạt động đói với dòng máy chạy lần đầu tiên, và từ các lần kế tiếp đó là 1000 giờ. Còn đối với bộ tách dầu là khoảng 3000 giờ sử dụng. 

Việc thay thế 2 bộ phận này khá đơn giản, chỉ cần tháo ra rồi lắp bộ mới vào đúng vị trí như ban đầu là được. 

5. Kiểm tra động cơ 

Động cơ là bộ phận trung tâm cung cấp năng lượng cho máy hoạt động, vì vậy bạn cần kiểm tra kỹ. Thường xuyên bơm mỡ, và thay mới vòng bi định kỳ để máy hoạt động trơn tru.

6. Vệ sinh giàn giải nhiệt

Sau một thời gian sử dụng, bụi bẩn bám dày trên bề mặt cánh tản nhiệt khiến cho luồng gió không thoát ra được. Đây chính là nguyên do làm cho hiệu quả làm mát giảm, máy dễ bị nóng quá mức, thậm chí tự động ngừng hoạt động. Vì vậy cần phải vệ sinh sạch sẽ bằng hóa chất chuyên dụng.

• Pha dung dịch theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

• Phun đều lên bề mặt giàn giải nhiệt.

• Sau đó rửa lại nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc khí nén khô.

Rửa sạch giàn giải nhiệt 

Những lưu ý khi bảo dưỡng máy nén khí để đảm bảo an toàn

Máy nén khí là thiết bị công nghiệp có cấu tạo khá phức tạp nhất là máy nén khí trục vít. Vì vậy trong quá trình bảo dưỡng bạn cần lưu ý một số vấn đề sau đây để đảm bảo an toàn khi thực hiện công việc.

• Trước khi thực hiện bất cứ thao tác gì bạn cần ngắt nguồn điện hoàn toàn, đảm bảo đồng hồ áp suất về 0 bar; tránh nguy hiểm khi tháo lắp.

• Nếu thay thế phụ kiện thì nên ưu tiên phụ kiện chính hãng của chính thương hiệu máy mà bạn đang sử dụng.

Ưu tiên sử dụng phụ kiện chính hãng khi thay thế 

• Hãy ghi chú lại tất cả lịch trình bảo dưỡng và các hạng mục bạn thực hiện để quản lý hiệu quả và chủ động trong việc bảo dưỡng lần sau.

• Chỉ nên thực hiện những hạng mục bảo dưỡng đơn giản, đối với những hạng mục yêu cầu kỹ thuật chuyên sâu bạn cần có kỹ thuật viên chuyên nghiệp. Bạn có thể liên hệ đến các đơn vị cung cấp dịch vụ bảo dưỡng máy nén khí để được hỗ trợ tốt nhất.

Việc bảo dưỡng máy nén khí định kỳ không chỉ giúp máy vận hành ổn định, kéo dài tuổi thọ mà còn hạn chế tối đa sự cố hỏng hóc. Hy vọng với những thông tin mà chúng tôi chia sẻ trong bài viết trên đã phần nào giúp ích cho bạn trong quá trình thực hiện công việc bảo dưỡng máy nén khí một cách tốt nhất.

Mọi thắc mắc về các loại máy nén khí hoặc quy trình bảo dưỡng máy nén khí bạn có thể liên hệ đến Kumisai Việt Nam qua số hotline: 0982 090 819 - 0987 661 782 để nhận tư vấn thêm.